[Tham Vấn Tâm Lý] Cách Nào Để Vượt Qua Những Khó Khăn Trong Học Tập?

[Hỏi]

Chào admin. Trong cuộc sống và học tập em thường đặt mục tiêu cho mình phải có được điểm số cao và vẽ ra những kế hoạch rất cụ thể. Tuy nhiên em hay bị phân tâm và học không hiệu quả. Bên ngoài nhìn vào bạn bè thấy em là một đứa rất chăm học vì thấy em suốt ngày ngồi học và nghĩ em học rất tốt nhưng thực sự thì trái ngược hoàn toàn. Và khi kết quả thấp, em lại buồn, vẩn vơ và nản cả ngày chỉ nằm, mặc kệ mọi thứ và chỉ muốn ngủ cho hết ngày.

Em phải làm gì bây giờ hả ad? (H.N)

[Đáp]

Chào H.N,

Cảm ơn em đã gửi chia sẻ của mình đến Tâm Lý Học Ứng Dụng!

Trong cuộc sống, tri thức, học vấn thực sự vô cùng quan trọng và học tập là việc mà chúng ta phải làm cả đời. Mặc dù có rất nhiều cách khác nhau để tích lũy tri thức, nhưng phần lớn mọi người đều trải qua những năm tháng học tập trên ghế nhà trường, quen thuộc với những bài tập trên lớp, bài tập về nhà, bài kiểm tra và các loại kỳ thi lớn nhỏ. Những học sinh được gọi là Giỏi thường là những học sinh đạt thành tích cao trong học tập, và ngược lại, những học sinh không đạt được kết quả như vậy được phân loại thành Khá, Trung bình, Yếu và Kém. Việc phân loại học sinh như trên chỉ có ý nghĩa khi xét trên một tiêu chí duy nhất là Kết quả học tập, nhưng sẽ là phiến diện, một chiều nếu dùng thang phân loại này để đánh giá năng lực, trí thông minh của học sinh bởi mỗi học sinh sở hữu cho mình những khả năng riêng biệt.

Trên thực tế, kiến thức giảng dạy trong nhà trường là kiến thức phổ thông, ai cũng có thể học được và cơ hội đạt điểm số cao trong học tập là tương đồng với tất cả các học sinh. Vậy sự khác nhau giữa học sinh đạt được điểm số cao và học sinh không đạt điểm số cao nằm ở đâu? Đó chính là phương pháp học tập hiệu quả.

Phương pháp học tập đóng vai trò quan trọng không chỉ trong việc tiếp thu kiến thức nhanh, ghi nhớ lâu, mà còn ảnh hưởng tới cả khía cạnh tâm lý như: thúc đẩy tinh thần ham học hỏi, trí tò mò và sự hứng thú, mong muốn được khám phá trước kiến thức mới của học sinh. Chiến lược học tập hiệu quả cũng giúp học sinh tránh được những trạng thái tâm lý thường gặp như stress, mệt mỏi, chán nản, áp lực… trước mỗi bài kiểm tra hay kỳ thi quan trọng.

Quay lại câu chuyện của em, em có chia sẻ rằng “bên ngoài nhìn vào bạn bè thấy em là một đứa rất chăm học vì thấy em suốt ngày ngồi học và nghĩ em học rất tốt nhưng thực sự thì trái ngược hoàn toàn”. Như Milcah có phân tích ở trên, em hoàn toàn có khả năng để đạt được kết quả cao trên lớp, vấn đề chỉ nằm ở phương pháp học tập của em chưa hiệu quả. Vì vậy Milcah sẽ đề xuất cho em một vài phương pháp để giúp em có thể cải thiện khả năng học tập của mình nhé:

1. Cách nhìn nhận (Mindset) của em về việc học thực sự quan trọng: Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng cách mà chúng ta nhìn nhận về một việc sẽ quyết định cách mà chúng ta thực hiện công việc đó. Nếu em coi việc học như một nhiệm vụ mà mình buộc phải làm, không phải là niềm vui, sự thoải mái hay mong muốn được hiểu biết thêm kiến thức mới thì em sẽ rất khó tiếp thu bài học. Cho dù em ngồi học 1 tiếng hay 4 tiếng, nếu không có sự hứng thú trong đó thì năng suất học tập cũng rất thấp và em đã lãng phí thời gian của mình. Tất nhiên em không thể lúc nào cũng ép bản thân phải trở nên hứng thú với kiến thức, đặc biệt là với những môn học mà mình không thích, không phải sở trường của mình hay vào những khoảng thời gian phải học bài dồn dập như lúc ôn thi. Chính vì thế mà em có thể luyện tập một vài cách suy nghĩ sau để thay đổi Mindset của mình vào những thời điểm như vậy:

  • Cố gắng nghĩ tới những mục tiêu lớn (bức tranh lớn) khi học bài: những kiến thức và kỹ năng mà mình có thể đạt được sau khi học để hỗ trợ, phục vụ cho công việc và cuộc sống của mình sau này.
  • Trong nhiều trường hợp khi em “nước đến chân mới nhảy”, ôn thi ngay đêm hôm trước ngày thi, đừng suy nghĩ rằng “Mình sẽ không bao giờ có đủ thời gian để học hết tất cả”, đây là đường lùi và sẽ làm em thấy rất chán nản khi học, thậm chí không học bài. Thay vào đó hãy suy nghĩ theo chiều hướng tích cực: “Mình có thể học muộn một chút nhưng vì bây giờ mình đã bắt tay vào học nên mình chắc chắn sẽ học được phần lớn bài trước khi thi.”
  • Dừng những suy nghĩ mang tính tiêu cực tuyệt đối như: “Mình lúc nào cũng học dốt môn này”, “Mình không thể học giỏi được”… Hãy nghĩ rằng: “Mình chưa làm tốt trong bài tập lần này, vậy mình có thể làm gì để cải thiện điều đó?”
  • Tránh việc than phiền với bạn bè khi không đạt được kết quả như mong muốn. Việc làm này không mang lại lợi ích gì cho em mà chỉ khiến em cảm thấy không hài lòng với bản thân. 
  • Hãy luôn nhớ rằng em có khả năng để đạt được thành tích cao như tất cả các bạn khác, sự tin tưởng vào chính mình là yếu tố quan trọng thúc đẩy năng lực học tập của em.

 

2. Vị trí học tập của em có ảnh hưởng lớn tới sự hiệu quả trong học tập: Chọn cho mình một nơi yên tĩnh, khiến em cảm thấy thoải mái vừa đủ, tập trung, và tất nhiên là không có những thiết bị gây xao lãng hay những vật dụng không liên quan đến việc học. Sẽ là lý tưởng nếu em có thể cố định cho mình một nơi học tập như vậy bởi khi bước vào đó Mindset của em sẽ tự động chuyển sang trạng thái nghiêm túc tích lũy kiến thức, gia tăng sự tập trung cũng như tính hiệu quả.

 

3. Tìm ra Kênh tiếp nhận thông tin chủ đạo của mình (V-A-K-R): Mô hình V-A-K-R được phát triển bởi các nhà Tâm lý học vào những năm 1920 để phân loại cách tiếp nhận thông tin và cách học tập chủ yếu của con người, trong đó bao gồm 4 loại:

  • Visual (Hình Ảnh): những người có kênh V chủ đạo thường tiếp thu, xử lý và lưu trữ thông tin dưới dạng hình ảnh. Họ học tập tốt nhất khi được tiếp cận với kiến thức dưới dạng trực quan như tranh vẽ, biểu đồ, sơ đồ tư duy, bảng biểu, ký hiệu… 
  • Auditory (Âm Thanh): những người có kênh A chủ đạo sẽ xử lý hiệu quả những thông tin dưới dạng thính giác, có khả năng ghi nhớ được các câu nói, đoạn hội thoại… và phân biệt được các dạng âm thanh khác nhau. Họ học tập tốt thông qua việc nghe giảng, trao đổi với người khác, nghe audio, nghe băng ghi âm…
  • Kinesthetic (Vận động): những người có kênh K chủ đạo thường hứng thú với việc được trải nghiệm thực tế và học tập hiệu quả thông qua việc bắt tay vào thực hành, thử nghiệm.
  • Reading/Writing (Đọc/Viết): những người có kênh R chủ đạo sử dụng sự lặp đi lặp lại của quá trình đọc và viết để ghi nhớ thông tin, hứng thú với việc viết và thường có khả năng biểu đạt những ý tưởng, xây dựng hệ thống riêng của mình qua viết lách. Đây cũng là những người học tập tốt khi ghi chú lại bài giảng (note-taking) trong khi học tập. 

Trong thực tế, chúng ta thường sử dụng kết hợp các kênh thông tin này với nhau để học tập, tuy nhiên sẽ có một kênh mà ta sử dụng nhiều hơn những kênh còn lại. Hãy quan sát bản thân để tìm ra kênh thông tin chủ đạo của mình bởi đây chính là cơ sở giúp em tìm được chiến lược truyền đạt cũng như chiến lược tiếp thu hiệu quả.

Cuối cùng, Milcah chúc em luôn học tập siêng năng, hiệu quả và tìm được niềm vui cho mình trong quá trình tích lũy tri thức em nhé!

Thân mến,

**********

*Tham vấn tâm lý độc quyền tại Tâm lý học ứng dụng

– Ad Milcah –

*Nếu bạn có bất kì vấn đề tâm lý nào cần hỗ trợ, hãy chia sẻ với chúng tôi tại đây: https://airtable.com/shr6Rm3y4do6mfjGb

Chia sẻ ý kiến của bạn:

Về tác giả: Milcah

Milcah là một con người trầm tính, thích ở một mình ghiền sách tâm lý (đặc biệt là sách tâm lý học lâm sàng, tâm lý học tính cách, tâm lý học ứng dụng) và suy tư chiêm nghiệm. Học chuyên ngành tâm lý, Milcah đến với tâm lý học chỉ đơn giản vì yêu thích được lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ những câu chuyện cùng với mọi người để có được những góc nhìn về các khía cạnh khác nhau của cuộc sống.

Chia sẻ